Border collie

Spojrzenie, które zatrzymuje stado w pół ruchu, i umysł, który nigdy nie odpoczywa – oto pies uznawany za najinteligentniejszą rasę świata. Border collie to nie ozdoba kanapy, lecz partner do działania, który rozkwita dopiero wtedy, gdy ma zadanie do wykonania.

Pochodzenie i przeznaczenie

Rasa wywodzi się z Wielkiej Brytanii, z terenów pogranicza między Anglią a Szkocją, gdzie przez pokolenia kształtowano ją z jednym celem: zaganianie owiec na rozległych, pofałdowanych pastwiskach. Hodowano je pod kątem pracy, nie wyglądu, dlatego liczyła się przede wszystkim skuteczność, wytrwałość i zdolność do samodzielnego podejmowania decyzji w terenie. Charakterystyczny niski sylwet, czujne podchodzenie do stada i hipnotyzujący wzrok, którym pies kontroluje owce zamiast je gonić, to bezpośrednie dziedzictwo tamtej pracy. W klasyfikacji FCI należy do Grupy I, czyli psów pasterskich i zaganiających – i trudno o lepszego jej reprezentanta.

Charakter i temperament

To umysł zamknięty w sprężystym, średniej wielkości ciele. Genialny i pojętny, uczy się błyskawicznie – czasem szybciej, niż opiekun zdąży przemyśleć, czego właściwie chce. Pracowitość ma we krwi: potrzebuje celu, kierunku i poczucia, że jest do czegoś potrzebny. Czujny i uważny, rejestruje każdą zmianę w otoczeniu, a jednocześnie pozostaje wrażliwy – źle znosi ostre traktowanie i chaos, najlepiej reaguje na spokojną, konsekwentną współpracę. Energia bije z niego nieustannie; pies pozbawiony zajęcia szybko znajdzie sobie własne, niekoniecznie zgodne z wizją domowników. Bywa, że zaczyna zaganiać dzieci, rowery czy domowe zwierzęta – instynkt nie pyta o pozwolenie.

Dla kogo (a dla kogo nie)

To rasa marzeń dla ludzi aktywnych, pasjonatów sportów psich – agility, obedience, frisbee, flyball – oraz dla tych, którzy faktycznie pracują z owcami. Sprawdzi się tam, gdzie ktoś chce trenować, wymyślać zadania i spędzać z psem dużo czasu na świeżym powietrzu. Zdecydowanie nie jest psem dla osoby szukającej spokojnego towarzysza do wieczorów na kanapie ani dla kogoś, kto większość dnia spędza poza domem. Niedostatecznie stymulowany border collie staje się nerwowy, nadpobudliwy i wpada w kompulsywne nawyki. Również początkujący opiekun może poczuć się przytłoczony tempem i potrzebami tego psa.

Pielęgnacja i aktywność

Dwuwarstwowa sierść, średnia lub krótka, wymaga regularnego szczotkowania – co najmniej kilka razy w tygodniu, a w okresach nasilonego linienia częściej, bo gubi włos obficie. Poza tym pielęgnacja jest dość prosta: kąpiel w razie potrzeby, kontrola uszu i pazurów. Występuje w wielu wariantach umaszczenia, od klasycznego czarno-białego, przez trójkolorowy i czekoladowy, po efektowny blue merle. Prawdziwym wyzwaniem nie jest jednak sierść, lecz głowa i nogi. Bardzo wysoka energia i wybitna podatność na szkolenie oznaczają, że pies potrzebuje codziennie zarówno intensywnego ruchu, jak i pracy umysłowej – nauki nowych komend, zabaw węchowych, zadań problemowych. Sam długi spacer to za mało; liczy się jakość wysiłku.

Zdrowie

To rasa generalnie wytrzymała i sprawna, dożywająca zwykle 12-15 lat, co dla psa tej wielkości jest dobrym wynikiem. Klucz do długiej kondycji leży w odpowiedzialnej hodowli – wyborze szczeniaka od rodziców z przebadanymi oczami i stawami oraz o stabilnej psychice. Równie ważny jest tryb życia: utrzymanie szczupłej sylwetki, mądre dawkowanie wysiłku u młodych psów i regularna profilaktyka weterynaryjna. Pies, który ma zaspokojone potrzeby ruchowe i mentalne, jest też po prostu zdrowszy i spokojniejszy.

Najczęstsze pytania

Zdjęcie nagłówkowe: CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.